Terug

Bouwen aan de duurzame zorg voor obesitas: nood aan structurele aanpak

1 juni 2026

Obesitas is en blijft een groeiend maatschappelijk en gezondheidsprobleem, zowel wereldwijd als in België. Ook diëtisten spelen hierin een cruciale rol. Tijdens het parlementair colloquium rond het thema “Bouwen aan duurzame zorg voor obesitas”, georganiseerd door OPB (Obesitas Platform België) en BASO (Belgische Vereniging voor de Studie van Obesitas), werd duidelijk dat er nood is aan een structurele, multidisciplinaire en duurzame aanpak.

Huidige stand van zaken

De cijfers zijn gekend, maar daarom niet minder verontrustend. Vandaag heeft 49,7% van de Belgische volwassenen overgewicht en leeft 17,9% met obesitas. Ook bij kinderen en adolescenten blijft de problematiek toenemen: 19,4% heeft overgewicht en 4,8% obesitas.

Uit onderzoek van de WHO (2025) blijkt dat de prevalentie van obesitas wereldwijd alleen maar stijgt. Ook in België zijn de vooruitzichten de komende jaren verontrustend. Zo wordt de prevalentie voor obesitas in België geschat op 17,2% bij vrouwen en 27,6% bij mannen tegen 2030.

“Er staat ons een obesitaspandemie te wachten tegen 2040-2050. We moeten nu handelen.” aldus dr. Bert Vaes (KU Leuven).

Bekijk de aftermovie
BASO Colloquim

Obesitas als chronische ziekte

Tijdens het colloquium werd sterk benadrukt dat obesitas erkend moet worden als een chronische aandoening met een complexe etiologie. Factoren zoals genetica, omgeving, socio-economische omstandigheden, levensstijl en mentale gezondheid spelen allemaal een rol.

Bij kinderen verdient deze problematiek extra aandacht. De eerste 1000 dagen van het leven zijn cruciaal voor de verdere gezondheid van het kind, onder andere door de invloed op vetcelontwikkeling en metabole programmering. Investeren in preventie en begeleiding vanaf jonge leeftijd is daarom essentieel.

Preventie en vroegdetectie

Naast een structurele financiering van de curatieve aanpak, is ook preventie van groot belang. Primaire preventie moet toegankelijk zijn voor alle lagen van de bevolking, met extra aandacht voor kwetsbare doelgroepen. Obesitas komt namelijk vaker voor binnen lagere socio-economische groepen.

Ook zwangere vrouwen, jonge gezinnen, kinderen en adolescenten verdienen bijzondere aandacht. Dit sluit aan bij de focus van het interfederaal plan rond geïntegreede zorg.

Daarnaast is er nood aan sterke secundaire preventie, waarbij mensen tijdig ondersteund worden binnen een duidelijk en flexibel zorgpad. Dat zorgpad moet multidisciplinair zijn, afgestemd op de individuele noden van de patiënt en ondersteund worden door laagdrempelige communicatie tussen zorgverleners.

Nood aan structurele zorgpaden

Sinds 2023 bestaat er een zorgtraject voor kinderen en jongeren met obesitas binnen de eerste lijn, aanvullend op de gespecialiseerde centra in de tweede en derde lijn. Dit vormt een belangrijke stap vooruit.

Toch blijven er belangrijke hiaten bestaan. De huidige trajecten stoppen namelijk op 18-jarige leeftijd. Voor volwassenen bestaat vandaag geen structureel zorgpad binnen het Belgische gezondheidszorgsysteem.

Professor Dirinck benadrukte tijdens het colloquium dat obesitaszorg maatwerk vereist. De zogenaamde “3 M’s” bepalen mee welke ondersteuning een patiënt nodig heeft. Een flexibel en individueel afgestemd zorgpad is daarom essentieel.

Ook geïntegreerde zorg en multidisciplinair samenwerken kwamen uitgebreid aan bod. Hoewel zorgverleners vandaag steeds vaker samenwerken, blijven gegevensdeling en laagdrempelige communicatie tussen disciplines belangrijke werkpunten.

Visie van de VBVD

Vanuit de VBVD ondersteunen we de vraag naar een structurele en duurzame aanpak van obesitaszorg. Daarbij vinden we volgende punten essentieel:

  • Een betere terugbetaling binnen zorgpaden voor obesitas
  • De uitwerking van een volwaardig en geïntegreerde zorgtraject voor volwassenen
  • Erkenning van de expertise van diëtisten en andere (para)medische zorgverleners
  • Een structureel beleid vanuit de overheid, met voldoende ondersteuning voor preventie en behandeling

Diëtisten beschikken over de nodige kennis en expertise om patiënten langdurig te begeleiden binnen obesitaszorg. Het is nu aan de overheid om een duurzaam en toegankelijk systeem uit te bouwen waarin deze expertise optimaal benut kan worden.

Literatuur